آخرت هم اين حالت براى آدمى - اعمّ از گناه‌كار يا كافر يا مشرك - پديد آيد ، خداوند تبارك و تعالى توبهء او را مىپذيرد . ولى نكته در اين‌جاست كه برخى در اثر لجاجت و عناد خود ، در سراى آخرت به چنين حالتى دست نمىيابند . به قول قرآن كريم ، گويا برخى انسان‌ها براى جهنّم خلق شده‌اند : وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ « 1 » به يقين ، گروه بسيارى از جن و انس را براى دوزخ آفريديم ؛ آنها دلهايى دارند كه با آن نمىفهمند ؛ و چشمانى كه با آن نمىبينند ؛ و گوش‌هايى كه با آن نمىشنوند ؛ آن‌ها همچون چهارپايانند ؛ بلكه گمراه‌تر اينان همان غافلانند . چنين افرادى در قيامت نيز با خداوند به لجاجت مىپردازند و قصد فريب آن ذات مقدّس را دارند ، غافل از آنكه خداوند سبحان آنان را رسوا مىكند : يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَميعاً فَيَحْلِفُونَ لَهُ كَما يَحْلِفُونَ لَكُمْ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلي شَيْءٍ أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْكاذِبُونَ « 2 » روزى كه خداوند همه آنها را برمىانگيزد ، همان‌گونه كه براى شما سوگند ياد مىكردند ، براى او سوگند ياد مىكنند و گمان مىكنند بر پايه چيزى هستند ، آگاه باش كه آنها همان دروغگويانند . حتّى نقل شده است كه در قيامت ، گاهى پيامبر اكرم ( ص ) وارد جهنّم مىشوند تا اگر كسى از اهل جهنّم قابليت رفتن به بهشت را پيدا نموده است ، او را مورد شفاعت خويش قرار دهند و از جهنّم خارج سازند . ولى بعضى از جهنّميان لجوج ،

--> ( 1 ) . اعراف / 179 ( 2 ) . مجادله / 18